Bir ödeme emri alındığında ilk yapılması gereken, belgenin hangi takip türüne ilişkin olduğunu belirlemektir. Her icra dosyasında aynı süre ve aynı başvuru yolu uygulanmaz. Borcun daha önce ödenmiş olması veya talep edilen tutarın hatalı görünmesi de belgenin bekletilmesini haklı kılmaz. Ödeme emri, ekleri ve tebligat bilgileri birlikte incelenmelidir.
Tebligat ve Dosya Bilgileri Saklanmalı
Ödeme emrinin bütün sayfaları, ekleri ve tebligat zarfı korunmalıdır. Elektronik tebligat varsa ilgili tebliğ kayıtları da hazırlanmalıdır. İcra dairesi, dosya numarası, alacaklı, borçlu ve takip dayanağı not edilmelidir. Süre hesabında yalnızca belgenin fiilen okunduğu güne dayanmak yerine hukuken esas alınacak tebliğ tarihi belirlenmelidir.
Genel Haciz Yoluyla Takipte İtiraz
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. Süresinde yapılan itiraz, kapsamı ölçüsünde takibi durdurur. Bu sonuç, borcun bulunmadığının mahkemece kesin olarak belirlendiği anlamına gelmez. Alacaklı, koşullarına göre itirazın kaldırılması veya iptali yoluna başvurabilir.
Çek, Bono veya Poliçeye Dayanan Takipte Ne Değişir?
Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda borca veya imzaya itiraz bakımından farklı hükümler uygulanır. Bu takipte ilgili itirazlar için beş günlük süre ve icra mahkemesine başvuru yolu gündeme gelir. Genel haciz yolundaki yedi günlük icra dairesine itiraz kuralı buraya aynen taşınamaz. Başvurunun takibe etkisi de genel haciz yoluyla aynı kabul edilmemelidir.
Borç ve Hesap Kalemleri Ayrı Ayrı Kontrol Edilmeli
Asıl alacak, faiz, faiz başlangıcı ve daha önce yapılan ödemeler ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Sözleşme, senet, fatura, banka dekontu veya sulh belgesi gibi mevcut kayıtlar hazırlanabilir. Ödemenin tarihi ve hangi borca ilişkin olduğu açıkça gösterilmelidir. Tutarın bir kısmı tartışmalıysa, hangi kalemin neden tartışmalı olduğu belirtilerek inceleme yapılması kolaylaştırılabilir.
Alacaklıyla Görüşmek Başvuru Yerine Geçmez
Telefon görüşmesi veya ödeme planı konuşulması, gerekli resmî başvurunun yapıldığı varsayımıyla hareket etmek için yeterli değildir. Görüşme sürerken takip türüne uygun süre de ayrıca izlenmelidir. Yapılan anlaşmanın hangi dosyayı, ne kadar borcu ve hangi masrafları kapsadığı yazılı olarak netleştirilmesi önerilen konulardır. Bir ödeme yapılacaksa açıklamasının ve belgesinin saklanması yararlıdır.
İncelemeye Hangi Belgeler Götürülmeli?
Ödeme emri ve tebligat kaydı yanında takip dayanağı belgeler, önceki ödemeler ve ilgili yazışmalar hazırlanmalıdır. UYAP üzerinden erişilebilen dosya evrakları da dosyaya eklenebilir. Öncelikle başvuru süresi ve mercii belirlenmeli, ardından borca ilişkin değerlendirme yapılmalıdır. Burada açıklanan iki takip türü, kira alacağı ve tahliye, ilamlı icra veya diğer özel takiplerin bütün kurallarını kapsamaz.